کرم خراط چیست؟ روشهای شناسایی، پیشگیری و مبارزه با کرم خراط درختان

کرم خراط یا پروانه فری
با نام علمی Zeuzera pyrina یکی از آفات مهم چوبخوار درختان است که میتواند به درختان مختلف میوه، گردو و بسیاری از درختان زینتی و جنگلی خسارت وارد کند.
لارو این آفت با ورود به شاخهها و تنه، در داخل چوب دالان ایجاد میکند و با ادامه تغذیه، جریان طبیعی مواد غذایی و آب در بخشهای آسیبدیده را مختل میکند. در صورت شدت آلودگی، شاخهها ضعیف شده و ممکن است خشک شوند یا در اثر وزش باد شکسته شوند.
به همین دلیل شناسایی زودهنگام کرم خراط و شروع برنامه کنترل قبل از گسترش آلودگی اهمیت زیادی دارد.
[caption id="attachment_565" align="alignnone" width="1170"]
Screenshot[/caption]
[caption id="attachment_566" align="alignnone" width="300"]
Screenshot[/caption]
کرم خراط چه خسارتی به درخت وارد میکند؟
مهمترین خسارت کرم خراط مربوط به مرحله لاروی آن است. لارو پس از ورود به بافت چوب شروع به تغذیه و ایجاد دالانهای طولی میکند.
مهمترین نشانههای آلودگی عبارتاند از:
- ایجاد سوراخ روی تنه و شاخهها
- مشاهده فضولات لاروی در اطراف سوراخها
- خروج خاکاره یا مواد قهوهایرنگ از محل ورود لارو
- خشک شدن تدریجی سرشاخهها
- ضعف و کاهش رشد شاخههای آلوده
- شکستن شاخههای ضعیف در اثر باد
- ایجاد دالانهای طولی درون چوب
- کاهش توان رشد و باردهی درخت در آلودگیهای شدید
درختان مسن و ضعیف میتوانند بیشتر در معرض خسارت قرار بگیرند و مدیریت مناسب آبیاری و حفظ قدرت رشد درخت نیز در کاهش آسیبپذیری اهمیت دارد. )
چرخه زندگی کرم خراط
کرم خراط یک آفت چوبخوار است و بخش مهمی از دوره لاروی خود را درون شاخه و تنه سپری میکند. به همین دلیل، زمانی که لارو وارد چوب شده است، کنترل آن دشوارتر میشود.
یکی از مهمترین مراحل مدیریت این آفت، شناسایی زمان ظهور حشرات کامل و اوج پرواز است. استفاده از تلههای فرمونی میتواند برای پایش جمعیت و مشخص کردن زمان فعالیت حشرات کامل مفید باشد.
مطالعات انجامشده در باغهای گردو در ایران نیز نشان دادهاند که تعیین زمان اوج پرواز و سپس هدف قرار دادن لاروهای سنین اولیه میتواند در برنامه کنترل شیمیایی اهمیت زیادی داشته باشد.
چگونه وجود کرم خراط را تشخیص دهیم؟
اگر روی تنه یا شاخه درخت سوراخهای نسبتاً مشخص مشاهده کردید، بهتر است اطراف سوراخ را بررسی کنید.
وجود موارد زیر میتواند نشانه فعالیت آفت باشد:
سوراخ روی تنه + خروج فضولات لاروی + خاکاره اطراف سوراخ = احتمال فعالیت کرم خراط
البته تشخیص قطعی آفت بهتر است توسط کارشناس گیاهپزشکی انجام شود، زیرا برخی آفات چوبخوار دیگر نیز میتوانند علائم مشابه ایجاد کنند.
بهترین زمان مبارزه با کرم خراط
زمان مبارزه اهمیت بسیار زیادی دارد.
سمپاشی زمانی که لاروهای جوان تازه از تخم خارج شدهاند و هنوز بهطور کامل وارد بافت چوب نشدهاند، معمولاً اهمیت بیشتری دارد. بنابراین پایش باغ با تلههای فرمونی و شناسایی زمان اوج پرواز میتواند به تعیین زمان مناسب مبارزه کمک کند.
در یک مطالعه انجامشده در باغهای گردوی اسکو و آذرشهر، سمپاشی حدود ۱۲ روز تا دو هفته پس از اوج پرواز برای هدف قرار دادن لاروهای سن اول بررسی شد و برخی تیمارهای حشرهکش کاهش قابل توجهی در آلودگی ایجاد کردند.
سم کرم خراط چیست؟
برای مدیریت شیمیایی کرم خراط میتوان از حشرهکشهای دارای مواد مؤثره مختلف استفاده کرد؛ اما انتخاب سم باید بر اساس درخت میزبان، مرحله زندگی آفت، درصد ماده مؤثره، فرمولاسیون محصول و برچسب ثبتشده سم انجام شود.
یکی از ترکیبات مورد استفاده در برنامههای کنترل آفات، ترکیب سایپرمترین + ایمیداکلوپرید است.
سایپرمترین + ایمیداکلوپرید برای کرم خراطسایپرمترین یک حشرهکش از گروه پایروتروئیدهاست که اثر تماسی و گوارشی دارد.
ایمیداکلوپرید از گروه نئونیکوتینوئیدهاست و خاصیت سیستمیک دارد. این ماده در برخی برنامههای کنترل آفات چوبخوار نیز مورد بررسی قرار گرفته است.
ترکیب این دو ماده مؤثره میتواند در برنامه مدیریت برخی آفات مورد استفاده قرار گیرد؛ با این حال مقدار مصرف باید دقیقاً بر اساس برچسب همان محصول تجاری تعیین شود و نباید صرفاً بر اساس درصد ماده مؤثره یا توصیه عمومی، دوز مصرفی تعیین کرد.
نکته مهم درباره سمپاشی کرم خراط
اگر لارو به عمق چوب نفوذ کرده باشد، سمپاشی سطحی ممکن است اثر محدودی داشته باشد. به همین دلیل، کنترل کرم خراط باید تا حد امکان قبل از نفوذ گسترده لاروها انجام شود.
در برخی تحقیقات، استفاده از حشرهکشهای سیستمیک به روش تزریق تنه نیز بررسی شده است؛ با این حال چنین روشهایی باید فقط با محصول و روش مصرفی که برای این کاربرد مجاز و روی برچسب آن تأیید شده انجام شوند.
آیا کرم خراط فقط به گردو حمله میکند؟
خیر. کرم خراط میتواند طیف وسیعی از درختان را مورد حمله قرار دهد. گردو یکی از میزبانهای مهم این آفت است، اما در باغهای میوه و سایر درختان نیز مشاهده میشود. تحقیقات انجامشده در منطقه ارومیه نیز خسارت این آفت را روی چندین درخت میوه بررسی کرده است. )
نکات مهم هنگام استفاده از سم کرم خراط
هنگام مصرف حشرهکشها حتماً به موارد زیر توجه کنید:
- نام آفت و محصول روی برچسب سم بررسی شود.
- مقدار مصرف دقیقاً مطابق برچسب محصول باشد.
- از افزایش خودسرانه دوز سم خودداری شود.
- سمپاشی در زمان مناسب فعالیت آفت انجام شود.
- در زمان فعالیت زنبورهای گردهافشان از سمپاشی نامناسب خودداری شود.
- از تجهیزات حفاظت فردی مانند دستکش، ماسک و لباس مناسب استفاده شود.
- اختلاط سموم فقط در صورت تأیید برچسب و سازگاری آنها انجام شود.
- دوره کارنس محصول در محصولات خوراکی رعایت شود.
جمعبندی
کرم خراط (Zeuzera pyrina) یکی از آفات مهم چوبخوار است که با ایجاد دالان در تنه و شاخهها موجب ضعف درخت و خشکیدگی شاخهها میشود.
مهمترین اقدام برای کنترل این آفت، تشخیص زودهنگام و هدف قرار دادن لاروهای جوان قبل از نفوذ عمیق به چوب است. استفاده از تلههای فرمونی برای تعیین زمان فعالیت آفت، حذف شاخههای آلوده، تقویت درخت و استفاده اصولی از حشرهکشها میتواند در مدیریت آلودگی مؤثر باشد.
در برنامه کنترل شیمیایی، سایپرمترین + ایمیداکلوپرید نیز میتواند بهعنوان یکی از گزینههای حشرهکشی مطرح باشد؛ اما مقدار مصرف و روش کاربرد باید بر اساس درصد ماده مؤثره و برچسب همان محصول تعیین شود.
برای خرید سموم و نهادههای کشاورزی و دریافت مشاوره درباره انتخاب محصول مناسب، میتوانید محصولات موجود در استار کود را بررسی کنید
